SÄ°GARADAKÄ° ZEHÄ°R ALDATMACASI
Ä°ngiliz Kanser AraÅŸtırma Vakfı sponsorluÄŸunda yapılan araÅŸtırmada, Türkiye’de satılan sigaralarda, paketlerde belirtilenin 3 katı karbonmonoksit ve zifir tespit edildi.
DoÄŸuÅŸ Ãœniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. Aslı ÇarkoÄŸlu ve Erdem Pulcu’nun 6 ay süren araÅŸtırması sonucunda, sigara paketlerine yazılan nikotin, karbonmonoksit ve zifir oranlarıyla incelenen sigaralardaki oranlar arasında tam 3 kat fark çıktı.
Sigara paketlerinde yazılan zehir oranlarının çok daha düşük gösterilmesi, 35 milyon sigara tiryakisinin bulunduÄŸu Türkiye’de yeni bir saÄŸlık skandalını daha ortaya çıkardı.
Araştırmayı yürüten Yrd. Doç. Dr. Çarkoğlu, nikotin, karbonmonoksit ve zifir oranı belirleme testinin yeni bir şeklinin de dünyadaki ilk denemelerinden biri olduğunu söylerek, bu yeni test metodunun, gerçek insan içimine çok daha yakın ölçümler yapmayı hedeflediğini belirtti.
Çarkoğlu şöyle devam etti:
Sigaranın içerik bilgileri üreticilerin kendi laboratuarlarında yaptıkları testlere dayanarak bildirilmektedir. Bu bildirimlerin ne oranda tutarlı ve bağımsız kurumlar tarafından yapılan testlerle uyumlu olup olmadığına bakmak üzere Ä°ngiliz Kanser AraÅŸtırma Vakfı (Cancer Research UK)’ nın sponsorluÄŸunda Prof. Ann McNeill (Nottingham Ãœniversitesi Epidemioloji ve Toplum SaÄŸlığı Bölümü), Erdem Pulcu ve Yrd.Doç. Aslı ÇarkoÄŸlu’nun (DoÄŸuÅŸ Ãœniversitesi Psikoloji Bölümü) yaptıkları bir araÅŸtırmanın ilk etabında ülkemizde yaygınlıkla satılan sigara markalarının akredite bir uluslar arası laboratuar tarafında testini yaptırmışlardır. Nikotin, zifir ve/veya karbon monoksit oranlarında paket üzerinde belirtilenlerden istatistiki olarak anlamlı farklılıklar bulunmuÅŸtur. Bu bulgular 150′den fazla sigara markası satılan ülkemizde acilen bir uluslar arası akreditasyona sahip, sigara üreticilerinden bağımsız bir test laboratuarının kurulmasının gerekliliÄŸine iÅŸaret etmektedir. ÖrneÄŸin, nikotin oranı bildiriminde yapılan 0,03 mg.lık bir sapma tek bir sigara için önemsiz gibi görünse de 20 sigaralık bir pakette ortalama bir sigaranın içerdiÄŸi kadar nikotinin yasal boÅŸlukların ardına sığınarak kullanıcıya iletilmesi anlamına gelebilir.
 Araştırmaya dahil edilen 6 markada eski teste göre ortalama olarak 0,77 mg. nikotin, 9,10 mg. karbonmonoksit ve 9,40 mg. zifir bulunurken, insan içimi parametrelerine göre yapılan testlerde bu miktarların 2mg. nikotin, 25,03 mg. karbonmonoksit ve 27,38 mg. zifir olarak ölçüldüğü tespit edilmiştir. Bu farklılıklar, kullanıcının paket üstünde okuyarak düşündüğünden çok daha fazla (yaklaşık 3 kat fazla) nikotin, zift ve karbonmonoksite maruz kaldığını göstermektedir.
SADECEÂ Ä°KÄ° MARKADA VARÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) BaÅŸkanı Kazım Çalışkan, Türkiye’de denetimsiz, standarta uygun olmayan sigaraların pazara arzının mümkün olmadığını belirterek, “Burası, Patagonya deÄŸil” dedi.
Çalışkan, her firmanın en çok satan ürünlerini Tekel Laboratuvarlarında analiz ettiklerini, sadece 2 markada belirtilenden fazla zifir bulunduğunu açıkladı.
İlgili firmaların, bu sonuca itiraz ettilerini de belirten Çalışkan şöyle dedi:
“Firmaların itirazı üzerine, bu defa 2 ürünü uluslararası akredite laboratuvarına analize gönderdik. Bu kez deÄŸerler, kendi limitleri içinde çıktı, bu ürünlerde sapma bulunmadığı sonucunu verdi. Bu nedenle de firmalara herhangi bir yaptırım uygulanmadı. Medyada da yer alan araÅŸtırmanın bilimsel kriterlere uygun yapılıp yapılmadığı, araÅŸtırmada hangi deÄŸerleme yöntemleri kullanıldığı, hangi standartlarda numuneler alındığı ve hangi ölçüm tekniklerinin uygulandığı yönünde bir bilgilerinin bulunmadığını kaydeden Çalışkan, TAPDK’da görevlendirilen uzmanların bu araÅŸtırmayı yapanlarla görüşmelerde bulunacaklarını ifade etti. EÄŸer anlatıldığı ÅŸekilde bir durum varsa biz zaten gereÄŸini yaparız. Bu iÅŸleri de uluslararası akredite laboratuvarlarda veya TEKEL’in sigara sanayi laboratuvarlarında gerçekleÅŸtirdiklerini kaydeden Çalışkan, Tekel’in özelleÅŸtirilmesinin ardından bu iÅŸlemde artık Tekel laboratuvarlarının kullanılmayacağını ifade etti.”
Çalışkan, her firmanın en çok satan ürünlerini Tekel Laboratuvarlarında analiz ettiklerini, sadece 2 markada belirtilenden fazla zifir bulunduğunu açıkladı.
İlgili firmaların, bu sonuca itiraz ettilerini de belirten Çalışkan şöyle dedi:
“Firmaların itirazı üzerine, bu defa 2 ürünü uluslararası akredite laboratuvarına analize gönderdik. Bu kez deÄŸerler, kendi limitleri içinde çıktı, bu ürünlerde sapma bulunmadığı sonucunu verdi. Bu nedenle de firmalara herhangi bir yaptırım uygulanmadı. Medyada da yer alan araÅŸtırmanın bilimsel kriterlere uygun yapılıp yapılmadığı, araÅŸtırmada hangi deÄŸerleme yöntemleri kullanıldığı, hangi standartlarda numuneler alındığı ve hangi ölçüm tekniklerinin uygulandığı yönünde bir bilgilerinin bulunmadığını kaydeden Çalışkan, TAPDK’da görevlendirilen uzmanların bu araÅŸtırmayı yapanlarla görüşmelerde bulunacaklarını ifade etti. EÄŸer anlatıldığı ÅŸekilde bir durum varsa biz zaten gereÄŸini yaparız. Bu iÅŸleri de uluslararası akredite laboratuvarlarda veya TEKEL’in sigara sanayi laboratuvarlarında gerçekleÅŸtirdiklerini kaydeden Çalışkan, Tekel’in özelleÅŸtirilmesinin ardından bu iÅŸlemde artık Tekel laboratuvarlarının kullanılmayacağını ifade etti.”
